KOMUNIKAT GŁÓWNEGO LEKARZA WETERYNARII -  INFORMACJA DLA HODOWCÓW DROBIU

Dom rodzinny J. G. Herdera - Budynek wzniesiono w 1697 r. 7 lat później urodził się w nim wielki obywatel Morąga, znany humanista i filozof doby oświecenia - Johann Gottfried Herder. Ten wybitny morążanin nazywany twórcą niemieckiej filozofii historycznej i ojcem slawistyki spędził tu pierwszych osiemnaście lat swojego życia. Pracował na pobliskiej parafii, gdzie kształcił się pod okiem diakona Fryderyka Sebastiana Trescho. W 1762 r. bezpowrotnie opuścił dom i rodzinne miasto. Przed II wojną światową w jego domu mieściło się muzeum pamiątek po filozofie a także ekspozycja dawnych mebli i sprzętów charakterystycznych dla kultury regionu. W 1945 r. budowla została całkowicie zniszczona. W jej miejscu znajduje się współczesny budynek. Na jego ścianie w roku 1964 umieszczono tablicę pamiątkową. Naprzeciwko budynku znajduje się popiersie J.G. Herdera z 1964 r., będące darem od Niemieckiego Ministerstwa Kultury.

 

Fragmenty oryginalnej zabudowy Starego Miasta. W obrębie Starego Miasta znajduje się kilka domów murowanych i szachulcowych pochodzących z XVIII i XIX wieku. Niektóre z nich zbudowano na występach średniowiecznych obwarowań zburzonych wraz z bramami miejskimi na początku XIX wieku. Zachowały się także fragmenty średniowiecznych murów miejskich z XIV oraz XV wieku, wykonane z głazów narzutowych i cegły.

Kamienice o niewielkich oknach i dwuspadowych dachach pochodzące z 2 połowy XVIII wieku, mimo postępującego zniszczenia, dodają starówce uroku.

Do dziś w mieście zachował się szachownicowy układ ulic.

Centralne miejsce starego miasta zajmuje niemal kwadratowy rynek. To w jego obrębie odbywały się jarmarki i cotygodniowe targi, apele, parady wojskowe i zbiórki mieszczan w chwilach zagrożenia. W tym samym miejscu odbywały się także publiczne egzekucje.

 

 

 

Kminkowa Góra – Park założony w 1878 roku przez Gustawa Rekittke, cenionego dekoratora wnętrz. Usytuowany na wzniesieniu pomiędzy dwoma drogami wiodącymi do pobliskiego Łączna i Jurek. Rozwój parku nastąpił na początku XX wieku.  Sukcesywnie zagospodarowywany i rozbudowywany w latach 1907-1925 stał się miejscem szczególnie lubianym i uczęszczanym przez morążan. Na terenie Kminkowej Góry znajduje się strzelnica bractwa strzeleckiego, przeniesiona tu z Nowego Dworu. Ponadto, wzniesiono tu pomniki: pomnik upamiętniający poległych podczas I wojny światowej mieszkańców Morąga z 1923 roku, usytuowany pośrodku głównej alei parku oraz pomnik poświęcony członkom gildii strzeleckiej, którzy także ponieśli śmierć podczas I wojny światowej. W parku ustawiono płytę kamienną z inskrypcją dedykowaną twórcy parku.

 

 

Pałac Dohnów, znajdujący się w centrum Morąga został wzniesiony w XVI w. przez burgrabiego Achacego Dohna. Otoczony niewielkim parkiem pałac jest dwukondygnacyjną, a miejscami trójkondygnacyjną budowlą, o jednolitych, mało zdobionych elewacjach. Elementem wyróżniającym się z bryły głównej jest stożkowata wieża z blaszaną kopułą.

Obecnie w pałacu znajduje się oddział Muzeum Warmii i Mazur z Olsztyna. Poza kilkoma stałymi ekspozycjami w muzeum okazjonalnie pojawiają się wystawy czasowe, np. Pamiątki kampanii napoleońskiej w Prusach Wschodnich 1807 r. Główna część ekspozycji poświęcona jest patronowi muzeum i najwybitniejszemu z mieszkańców Morąga - niemieckiemu filozofowi i poecie Johannowi Herderowi.

W pałacu znajdują się również ekspozycje ukazujące wnętrza mieszkalne, wystawa Sztuka Prus Książęcych XVI-XVIII w., Portret dworski XVI-XIX wieku oraz galeria portretu i grafiki holenderskiej XVII wieku.

 

 

Pomnik Generała Anrepa. W odległości około 2 km od Morąga, we wsi Plebania Wólka znajduje się pomnik upamiętniający śmierć dowódcy wojsk rosyjskich, generała Reinholda von Anrepa poległego 25 stycznia 1807 r. podczas bitwy pomiędzy stacjonującymi w Morągu wojskami armii napoleońskiej a nacierającymi wojskami rosyjskimi. Pomnik został ufundowany przez syna generała Anrepa w 1852 r. i usytuowano go przy drodze na terenie prywatnym należącym do rodziny Liedtke. Pomnik ma około 3,5 m wysokości i został zbudowany na planie kwadratu, na fundamencie z kamieni polnych. Obelisk zwęża się ku górze i zakończony jest niewielką piramidką. W ściany pomnika wmurowano kule armatnie, pochodzące z terenu bitwy z 1807 r. Kula znajduje się również na jego zwieńczeniu. Obelisk był dwukrotnie restaurowany przez Hansa Liedtke w latach 1906 i 1937 oraz przez morąską młodzież w 2003 r.

 

 

Ratusz miejski wybudowano w XIV w. w stylu gotyckim. Od czasów średniowiecza stanowił on siedzibę Burmistrza i Rady Miejskiej. Mimo licznych przebudowań ratusz zachował swój średniowieczny charakter. Prostokątną bryłę budynku z cegły, z dwoma silnie rozczłonkowanymi szczytami, wieńczy dach z wysmukłą wieżyczką zegarową na szczycie. W połowie XIX w. nastąpiła pierwsza regotyzacja obiektu. Powstały wówczas charakterystyczne sterczyny wieńczące oba szczyty budowli. Podczas kolejnej przebudowy, mającej miejsce w latach 1900-1902 rozebrano szereg kamienic przybudowanych bezpośrednio do murów obwodowych budynku. Od 1914 r. przed ratuszem usytuowane są armaty pochodzące z czasów wojny prusko-francuskiej z lat 1870 – 1871. W chwili obecnej w ratuszu mieści się Sala Ślubów, Morąska Izba Pamięci Historycznej, Punkt Informacji Turystycznej i Galeria Sztuki.

 

 

Zamek Krzyżacki został wybudowany w 1280 r. na cyplu północnego brzegu jeziora Morąskiego. W XV w. stanowił siedzibę wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego Henryka Reuss von Plauena. W 1525 r. po sekularyzacji państwa zakonnego zamek stał się siedzibą starostów książęcych. W 1584 r. na polecenie księcia, królewiecki architekt Blasius Berwart przeprowadził remont i rozbudowę zamku. Budowla miała pięć skrzydeł i trzy wieże. W okresie XVII - XX w. w zamku znajdowała się kaplica luterańska, sąd, więzienie, archiwum oraz kino. Nieremontowany zamek popadał w coraz większą ruinę aż do roku 2001, gdy stał się prywatną własnością. Rok później rozpoczęto szeroko zakrojone prace budowlane. Odkopano fosy i zrekonstruowano podstawy murów kurtynowych, wewnętrznych i podstawy dwóch wież. Odsłonięto średniowieczne piwnice a wnętrze zamku zostało uprzątnięte. Dziś zamek jest miejscem chętnie odwiedzanym przez gości.

 

 

 

 

Gotycki Kościół parafialny p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła, budowany od początku XIV do pocz. XVI wieku Jest to na tym terenie rzadki przykład budowli trzynawowej z trójbocznym prezbiterium, wieżą umieszczoną w narożniku między prezbiterium a nawą północną. Budowla dawniej była halowa, obecnie jest pseudobazyliką elementami podwyższoną znacznie nawą środkową. Od południa przylega do niej kaplica, od północy – kruchta elementami bogato zdobionymi szczytami. Bogaty w unikatowe elementy wnętrza: począwszy od XV wiecznych malowideł ściennych w prezbiterium, poprzez ogromny krucyfiks z końca XIV w., postaciowe rzeźbione płyty nagrobne z końca XIV w., upamiętniające dobroczyńców kościoła, małżonków Dohnów, barokowe rzeźbione ołtarze, fragmenty baptysterium oraz odrestaurowane organy, wykonane przez miejscowy warsztat Obuchów pracujących w całych Prusach.